Các đối tượng không chịu thuế GTGT theo quy định mới nhất 2026

Trong hệ thống thuế giá trị gia tăng (GTGT) tại Việt Nam, việc xác định rõ đối tượng không chịu thuế là vô cùng quan trọng để đảm bảo tuân thủ pháp luật và tối ưu hóa nghĩa vụ tài chính. Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, áp dụng cho năm 2026, đã chi tiết hóa các quy định về thuế GTGT, đặc biệt là các trường hợp thuộc diện đối tượng không chịu thuế gtgt. Bài viết này sẽ phân tích sâu các quy định này, giúp bạn đọc nắm rõ.

Phân tích chi tiết các đối tượng không chịu thuế GTGT

Theo quy định tại Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng và được Nghị định số 181/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, các đối tượng không chịu thuế gtgt mới nhất bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau. Việc hiểu rõ các quy định này giúp các tổ chức, cá nhân xác định đúng nghĩa vụ thuế của mình.

1. Sản phẩm nông nghiệp và thủy sản

Các sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường đều thuộc diện đối tượng không chịu thuế. Điều này áp dụng cho cả trường hợp do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu.

Sơ chế thông thường được hiểu là các công đoạn như làm sạch, phơi, sấy khô, bóc vỏ, xay xát, tách hạt, tách cọng, cắt, nghiền, đánh bóng, hồ hạt, chia tách, bỏ xương, băm, lột da, cán mỏng, ướp muối, đóng hộp kín khí, bảo quản lạnh, hoặc bảo quản bằng các phương pháp hóa chất thông thường khác nhằm ngăn ngừa hư hỏng. Trường hợp khó xác định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ có trách nhiệm căn cứ vào quy trình sản xuất để đưa ra quyết định cuối cùng.

Ngoài ra, các sản phẩm giống vật nuôi, giống cây trồng, bao gồm trứng giống, con giống, cây giống, hạt giống, tinh dịch, phôi, vật liệu di truyền cũng nằm trong danh sách này.

Các dịch vụ hỗ trợ nông nghiệp như tưới, tiêu nước; cày, bừa đất; nạo vét kênh, mương nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp; dịch vụ thu hoạch sản phẩm nông nghiệp; phân bón; máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp; tàu đánh bắt xa bờ; thức ăn gia súc, gia cầm và thức ăn cho vật nuôi khác; sản phẩm muối được sản xuất từ nước biển cũng được miễn thuế GTGT.

2. Bất động sản và quyền sử dụng đất

Nhà ở thuộc tài sản công do Nhà nước bán cho người đang thuê được quy định là đối tượng không chịu thuế GTGT. Đây là chính sách nhằm hỗ trợ người dân tiếp cận và sở hữu nhà ở.

Bên cạnh đó, việc chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai cũng không thuộc diện chịu thuế GTGT. Điều này nhằm khuyến khích hoạt động đầu tư và sử dụng đất đai hiệu quả.

3. Dịch vụ tài chính, ngân hàng, chứng khoán và thương mại đặc thù

Đây là nhóm các dịch vụ phức tạp và có quy định riêng biệt. Cụ thể:

• Dịch vụ cấp tín dụng: Bao gồm các hoạt động cấp tín dụng theo quy định của pháp luật về các tổ chức tín dụng, cũng như các khoản phí trong Hợp đồng vay vốn của Chính phủ Việt Nam với Bên cho vay nước ngoài. Dịch vụ cho vay của người nộp thuế không phải là tổ chức tín dụng cũng thuộc diện này.
• Kinh doanh chứng khoán: Mọi hoạt động liên quan đến chứng khoán như môi giới, tự doanh, bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư, quản lý quỹ đầu tư, quản lý danh mục đầu tư chứng khoán theo quy định của pháp luật về chứng khoán đều không chịu thuế GTGT.
• Chuyển nhượng vốn: Bao gồm chuyển nhượng một phần hoặc toàn bộ vốn đầu tư vào tổ chức kinh tế, chuyển nhượng chứng khoán, quyền góp vốn và các hình thức chuyển nhượng vốn khác. Tuy nhiên, việc này không bao gồm chuyển nhượng dự án đầu tư hay bán tài sản.
• Bán nợ: Hoạt động bán các khoản phải trả, phải thu, bán chứng chỉ tiền gửi giữa các bên cũng thuộc diện đối tượng không chịu thuế.

Các dịch vụ tài chính, ngân hàng, kinh doanh chứng khoán, thương mại này được quy định chi tiết nhằm đảm bảo sự ổn định và minh bạch cho thị trường.

Câu hỏi thường gặp về đối tượng không chịu thuế GTGT

Đối tượng không chịu thuế GTGT có phải kê khai không?

Về nguyên tắc, các đối tượng không chịu thuế gtgt có phải kê khai không thì câu trả lời là có. Mặc dù không phát sinh thuế GTGT phải nộp, các hóa đơn, chứng từ liên quan đến hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế vẫn phải được kê khai trên tờ khai thuế GTGT (thường ở Bảng kê hóa đơn, chứng từ hàng hóa, dịch vụ mua vào, bán ra) để cơ quan thuế có cơ sở quản lý. Tuy nhiên, số thuế GTGT phát sinh từ các hoạt động này sẽ bằng 0.

Doanh nghiệp mua sản phẩm nông nghiệp chưa chế biến có được khấu trừ thuế GTGT đầu vào?

Có. Doanh nghiệp, hợp tác xã mua sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường từ các tổ chức, cá nhân sản xuất, đánh bắt để bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT đầu ra. Tuy nhiên, họ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào của các hàng hóa, dịch vụ đó.

Lời khuyên cho doanh nghiệp và cá nhân

Việc nắm vững các quy định về đối tượng không chịu thuế GTGT là vô cùng cần thiết. Các doanh nghiệp và cá nhân cần thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật mới nhất, đặc biệt là các nghị định và thông tư hướng dẫn thi hành Luật Thuế giá trị gia tăng. Tham khảo ý kiến chuyên gia tư vấn thuế hoặc kế toán để đảm bảo tuân thủ đúng quy định, tránh những rủi ro không đáng có. Hãy bắt đầu rà soát lại các hoạt động kinh doanh của mình để xác định chính xác các đối tượng không chịu thuế gtgt, từ đó có phương án kê khai và quản lý thuế hiệu quả nhất cho năm 2026.