Hướng dẫn chi tiết cách tính thuế 8 trên hóa đơn giá trị gia tăng 2026

Quy định mới về giảm thuế GTGT từ 10% xuống 8% năm 2026

Nghị định 174/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 17 tháng 06 năm 2025, đã mang đến những thay đổi quan trọng về chính sách thuế giá trị gia tăng (GTGT), theo đó giảm thuế suất từ 10% xuống 8% áp dụng cho nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ. Quy định này nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người tiêu dùng trong bối cảnh kinh tế hiện tại. Tuy nhiên, có một số nhóm hàng hóa, dịch vụ đặc thù sẽ không được áp dụng mức thuế suất giảm này, bao gồm các lĩnh vực như viễn thông, tài chính, ngân hàng, bất động sản, sản phẩm kim loại, khai khoáng (trừ than), và các sản phẩm chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (trừ xăng). Việc giảm thuế được áp dụng thống nhất ở các khâu.

Hướng dẫn lập hóa đơn khi áp dụng thuế suất 8%

Khi xuất hóa đơn cho các hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng được giảm thuế GTGT theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP, cơ sở kinh doanh cần tuân thủ các quy định về cách lập hóa đơn giá trị gia tăng. Cụ thể, tại dòng thuế suất, cần ghi rõ là “8%”. Thông tin về tiền thuế GTGT và tổng số tiền người mua phải thanh toán cũng phải được ghi nhận đầy đủ. Cơ sở kinh doanh sau đó sẽ kê khai thuế GTGT đầu ra, và bên mua hàng hóa, dịch vụ sẽ kê khai thuế GTGT đầu vào theo số thuế đã giảm được ghi nhận trên hóa đơn. Đối với các trường hợp không thuộc đối tượng chịu thuế hoặc chịu thuế suất 5% theo Luật Thuế GTGT, thì việc áp dụng thuế suất vẫn tuân theo quy định hiện hành của Luật.

Công thức và cách tính thuế 8 phần trăm trên hóa đơn

Để xác định số thuế GTGT 8% trên hóa đơn, chúng ta cần hiểu rõ cách tính thuế xuôi và thuế ngược.

Thuế GTGT là gì và cách tính thuế xuôi

Thuế GTGT (VAT) là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Người tiêu dùng là người chi trả phần thuế này thông qua giá bán sản phẩm. Công thức tính thuế GTGT xuôi được xác định như sau:

Thuế GTGT = Giá tính thuế GTGT x Thuế suất

Tính thuế VAT ngược: Xác định giá trước thuế 8%

Trong một số trường hợp, giá bán hàng hóa, dịch vụ đã bao gồm cả thuế GTGT (ví dụ: dịch vụ cầm đồ, du lịch lữ hành trọn gói, sách theo giá bìa, vé số kiến thiết). Khi đó, để xác định số thuế GTGT phải nộp, chúng ta cần áp dụng phương pháp tính thuế VAT ngược. Đây là cách xác định giá trị hàng hóa, dịch vụ chưa bao gồm thuế. Công thức tính thuế VAT ngược với thuế suất 8% như sau:

Giá tính thuế GTGT = Giá trị hàng hóa, dịch vụ đã bao gồm thuế VAT / (1 + Thuế suất 8%)

Ví dụ: Nếu một dịch vụ có giá bán đã bao gồm 8% thuế GTGT là 1.080.000 VNĐ, thì giá tính thuế GTGT sẽ là: 1.080.000 / (1 + 0.08) = 1.000.000 VNĐ. Số thuế GTGT 8% phải nộp là: 1.080.000 - 1.000.000 = 80.000 VNĐ.

Cách tính thuế 8 trong Excel

Để thực hiện tính toán nhanh chóng và chính xác trong Excel, bạn có thể áp dụng công thức sau:

• Nếu giá đã bao gồm thuế 8%: =Giá_chưa_thuế / (1 + 0.08) để tính giá trước thuế.
• Số thuế 8%: =Giá_chưa_thuế - (Giá_chưa_thuế / (1 + 0.08)) hoặc =Giá_trước_thuế * 0.08

Bạn có thể tạo một bảng tính đơn giản để nhập giá trị hàng hóa/dịch vụ và tự động tính toán số thuế phải nộp, giúp tiết kiệm thời gian và tránh sai sót.

Các trường hợp áp dụng thuế suất 8%

Việc giảm thuế GTGT xuống 8% áp dụng cho các hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10%, trừ những trường hợp loại trừ theo quy định. Cụ thể, các mặt hàng và dịch vụ thuộc các Phụ lục I và II của Nghị định này sẽ không được giảm thuế. Nếu một mặt hàng hoặc dịch vụ thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT hoặc thuộc đối tượng chịu thuế suất 5% theo Luật Thuế GTGT, thì sẽ tiếp tục áp dụng theo quy định tương ứng.

Các nhóm hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 8% phổ biến bao gồm:

• Nhiều loại hàng hóa và dịch vụ thiết yếu phục vụ đời sống.
• Sản phẩm nông, lâm, thủy sản chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường.
• Sách giáo khoa, giáo trình giáo dục, ấn phẩm phục vụ giáo dục.
• Dịch vụ y tế, dịch vụ khám chữa bệnh.
• Vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, tàu điện.

Việc nắm vững các trường hợp áp dụng sẽ giúp doanh nghiệp xuất hóa đơn chính xác, tránh sai sót trong kê khai thuế.

Lưu ý quan trọng khi tính thuế 8 phần trăm trên hóa đơn

Khi thực hiện tính thuế 8% trên hóa đơn, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý một số điểm sau:

• Xác định đúng hàng hóa, dịch vụ thuộc đối tượng giảm thuế: Luôn đối chiếu với danh mục các đối tượng được giảm thuế theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn thi hành.
• Phân biệt rõ thuế xuôi và thuế ngược: Đảm bảo áp dụng đúng công thức tính toán tùy thuộc vào việc giá bán đã bao gồm thuế hay chưa.
• Kiểm tra kỹ thông tin trên hóa đơn: Đảm bảo thuế suất, tiền thuế và tổng số tiền thanh toán được ghi chính xác, tránh sai sót dẫn đến việc kê khai thuế không đúng.
• Áp dụng tính thuế VAT ngược khi cần thiết: Trong các trường hợp giá bán đã bao gồm thuế, việc tính giá trước thuế sẽ giúp xác định đúng số thuế phải nộp.
• Tham khảo ý kiến chuyên gia: Nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc gặp trường hợp phức tạp, đừng ngần ngại liên hệ với bộ phận kế toán hoặc các chuyên gia tư vấn thuế để được hỗ trợ kịp thời.

Việc tuân thủ đúng các quy định và lưu ý này sẽ giúp doanh nghiệp hoạt động hiệu quả và tránh được các rủi ro về thuế.

Tầm quan trọng của việc tính toán thuế chính xác

Việc tính toán và kê khai thuế giá trị gia tăng một cách chính xác, đặc biệt là khi áp dụng thuế suất 8%, đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với hoạt động của doanh nghiệp. Sai sót trong quá trình này không chỉ dẫn đến việc nộp thiếu thuế, có thể bị truy thu và phạt vi phạm hành chính, mà còn có thể gây thất thu ngân sách nhà nước. Ngược lại, việc tuân thủ đúng quy định, tính toán minh bạch giúp doanh nghiệp xây dựng uy tín, đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững và nhận được sự tin tưởng từ khách hàng cũng như cơ quan thuế. Đặc biệt, với các quy định mới về giảm thuế, việc cập nhật và áp dụng chính xác cách tính thuế 8 trên hóa đơn là yêu cầu bắt buộc.

Để đảm bảo tính chính xác tối đa, các doanh nghiệp nên thường xuyên cập nhật các văn bản pháp luật mới nhất liên quan đến thuế GTGT và cân nhắc sử dụng các phần mềm hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán có tích hợp các quy định về thuế mới nhất, giúp tự động hóa quá trình tính toán và xuất hóa đơn.